سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

121

تاريخ ايران ( فارسى )

قسمتى از آن فتح شده بود ، ليكن سلسلهء سونك چين جنوبى تا زمان سلطنت قوبيلاى مقاومت بخرج داده نتوانستند مهاجمين آنها را تحت اطاعت بياورند . در اروپا مغولان از تاريخ 1236 تا 1241 ميلادى سراسر روسيه تا لهستان و مجارستان را با آهن و آتش زيرورو كرده و بطورى وحشت و هراس تمامى آنحدود را فراگرفت كه مطابق گفتهء ماتيوپاريس در 1238 ميلادى مردمان گوت‌لند و فريس‌لند جرئت نميكردند براى صيد شاه ماهى به ير « 1 » موت بروند . « 2 » مرگ اوگتاى در 1241 ميلادى انعقاد شوراى جديدى را ايجاب نمود و اين قسمت بضميمهء ناهموارى اراضى اروپاى مركزى كه براى عمليات تاتاريان نامساعد بود و نيز دورى آن نسبتا از چين و ايران ، اروپاى غربى را از آسيب حملهء مغول محفوظ داشت ، ليكن روسيه را مغولان تحت اطاعت و انقياد آورده و حيات ملى وى تا دو قرن متوقف و از رشد و نمو افتاده بود . « 3 » در صورتى كه آن رنگى از شرق به خود گرفته كه آن به اروپائيان غربى تا چه اندازه ظاهر و آشكار و يا بطوريكه گبن اشعار داشته كه « آن اثرى است عميق و شايد زايل نشدنى كه تغييرات و تبدلات مدت دويست سال آن را در اخلاق روسها مركوز ساخته است . ميدان جلال الدين در هند 619 ه ( 122 ) جلال الدين پس از اينكه خود را بوسيلهء شنا در رود سند از چنگ چنگيز خان نجات داد باقيماندهء سپاهش را تا حدود دو هزار نفر جمع كرده و آنها در اينوقت به كلى مستأصل و پريشان و جز شهامت و جسارت داراى چيزى نبودند ولى از بركت همين صفت توانستند خودشان را مجهز ساخته بار ديگر سوار بر اسب گردند و جلال الدين وقتى كه دانست لشكريان مغول به دنبال او ميآيند و تاب مقاومت ايشان را ندارد از مقابلهء با آنها رو برگردانده ناچار به طرف دهلى عزيمت نمود . سلطان آنجا شمس الدين آلتمش « 4 » از مشهورترين و قابل‌ترين افراد

--> ( 1 ) - Yarmouh ( 2 ) - Chronica Majora جلد سوم صفحهء 488 ( مؤلف ) ( 3 ) - در حدود پنج ميليون تاتار هنوز در روسيهء اروپائى سكنى دارند و اين برابر است با عدهء يهوديانى كه در آن نواحى مسكن گزيده‌اند ( مؤلف ) ( 4 ) - « طبقات سلاطين اسلامى » ص 295